Waardebepalingen van uw antiek en info over kunst en design
Antiekexperten.com

Art Nouveau

Art Nouveau (1880-1910)

Historiek

Art nouveau (nieuwe kunst) is de naam voor een universele ontwerpstijl die eind van de jaren ‘80 van de 19e eeuw in Europa ontstond. Geïnspireerd door de Britse Arts-and-Craftsbeweging werd het historisme door de art nouveau afgewezen. Karakteristieke organische bladervormen en kromme, kronkelende, tentakelachtige motieven waren de inspiratiebron van een aantal basisvormen van deze unieke stijl.

De art nouveau had een gemeenschappelijk doel. De introductie van nieuwe vormen. Massaproductie en de natuur als inspiratiebron waren op alle van toepassing. Het Japonisme, met zijn witte vlakken en eenvoudige vormgeving, speelde ook een cruciale rol bij de ontwikkeling van de art nouveau. Dit was vooral te zien in de grafische vormgeving in het werk van affichekunstenaars als Henri de ToulouseLautrec , Alphonse Mucha en Aubrey Beardsley.

In Spanje, Frankrijk, Engeland en de VS overheersten de kronkelende tentakelmotieven in de art nouveau (curviliniaire Art Nouveau)  maar in Schotland en Duitsland werd hij voornamelijk geassocieerd met rechtlijnige vormen (geometrische Art Nouveau). Een aantal architectuur-, interieur meubelontwerpen van Charles Rennie Mackintosh voor de Glasgow School of Art is nog steeds het beste voorbeeld van rechtlijnige art nouveau.

Maar zoals in elke designstijl waren er ook hier uitzonderingen op de regel. Sommige ontwerpers kozen in hun werk voor een combinatie van kromme en rechte lijnen. Een exponent van de art nouveau in Engeland was Liberty, maar in Frankrijk bestond de stroming duidelijk uit twee groeperingen: de Nancy-school, in 1901 opgericht door Emile Gallé, en de Parijse School die ontstond uit Hector Guimards samenwerking met Victor Horta. Gallé’s botanische kennis en belangstelling voor de natuur werden verwerkt in het decoratieve gebruik van exotische plantvormen en insecten in bijvoorbeeld de marqueterie van zijn meubels.

Zijn kronkelende patronen met verstrengelde bladeren zijn klassieke voorbeelden van de Nancy-ontwerpen uit die tijd. In België, waar Horta’s Hotel Tassel een van de eerste architectuur­ uitingen van de stijl was, bleef de art nouveau vooral architectonisch. Het ijzerwerk van de Belgische architect en het gebruik van stamachtige pilaren raakten bekend als de Hortastijl. Guimards ontwerp van de ingangen van de Parijse metro is in Frankrijk het onbetwiste voorbeeld van de Guimard­ stijl. In Parijs centreerde de stroming zich rond een groep kunstenaars die door Siegried Bing  bij elkaar waren gebracht en die hun werk in zijn galerie l’Art Nouveau, tentoonstelde. In Spanje raakte het Modernismo ingeburgerd dankzij het werk van Antoni Gaudî. De Duitsers kozen de naam Jugendstil voor hun eigen versie van de stijl.

Belangrijkste kenmerken

Kromlijnig: organische bloemvormen, slingerende, tentakelachtige non-geometrische effecten

Rechtlijnig: geometrische vormen, strenge silhouetten

Verwierp het historisme en wordt daarom wel de eerste echt moderne internationale stijl genoemd

Introductie van nieuwe vormen, massaproductie en de nadruk op de natuur als bron van inspiratie

In Spanje, Frankrijk, Engeland, Wenen en de VS werden vooral kromlijnige, tentakelachtige motieven gebruikt.

In Wenen, Schotland en Duitsland waren ze vooral rechtlijnig

Art Nouveau
Trendsetters / activiteiten

Art nouveau,  Frankrijk
Hector Guimard, architect, meubelontwerper
Emile Gallé, vormgever, glasmaker,
Louis Majorelle, vormgever, meubelmaker, glasmaker
Henri de Toulouse Lautrec,  kunstenaar

Art nouveau, België
Victor Horta, architect, vormgever
Henri van de Velde, architect, industrieel ontwerper, schilder, kunstcriticus

Modern style, USA 
Louis Comfort Tiffany,   glasmaker, edelsmid, schilder, vormgever, interieurarchitect

Mo,dern style, Engeland,
Charles Rennie Mackintosh architect, vormgever

Jugendstil, Duitsland, Scandinavië  
Peter Behrens, grafisch ontwerper, architect, vormgever
Richard Riemerschmid, architect, vormgever

Sezession, Wiener Secession, Oostenrijk
Josef Franz Maria Hoffmann, architect, vormgever
Otto Wagner, architect, vormgever
Joseph Maria Olbrich,, architect, vormgever
Koloman Moser, schilder, vormgever, metaalbewerker

Modernismo, Modernista, Spanje 
Antonio Gaudi,, architect, vormgever

DE BELANGRIJKSTE
STIJLPERIODES & DESIGNERS

Klik op onderstaande linken om
de infopagina’s te raadplegen
op deze website

Arts And Craftsbeweging
William Morris
A.W.N. Pugin
Arthur Heygate Mackmurdo
Charles R. Ashbee
Gustav Stickley

Esthetic Movement
Edward William Godwin
Louis Comfort Tiffany
François Eugène Rousseau
Christopher Dresser

Japonisme
Siegfried Bing

Art Nouveau
Hector Guimard  
Emile Gallé  
Louis Majorelle  
Victor Horta  
Henri van de Velde
Charles Rennie Mackintosh  
Richard Riemerschmid  
Josef Franz Maria Hoffmann  
Otto Wagner  
Josef Maria Olbrich  
Koloman Moser  
Antonio Gaudy y Cornet

Modernisme
Charles Edouard Jeanneret
Le Corbusier
 
Adolf Loos  
Peter Behrens  
Walter Adolph Gropius  
Ludwig Mies van der Rohe

Secession
Wiener Werkstätte
Deutscher Werkbund

Gustav Klimt  
Otto Prütscher
Bruno Paul

Art Deco
JacquesEmile Ruhlmann  
René Jules Lalique   
Donald Deskey

De Stijl
Theo van Doesburg
Jacob Johannes Pieter Oud
Gerrit Thomas Rietveld

Bauhaus
Marcel Lajos Breuer  
László Moholy Nagy  
Marianne Brandt  
Mart Stam

Moderne Stijl
Karl Emanuel Martin Kern Weber
Eileen Moray Gray  
Walter Dorwin Teague  
Raymond Fernand Loewy

Streamlining
Henry Dreyfuss

Organic Design
Frank Lloyd Wright  
Charles Alvar Aalto  
Eero Saarinen  
Charles Eames  & Ray Eames  
Pierre Paulin

Internationale Stijl
Philip Cortelyou Johnson

Modern Scandinavisch Design
Bruno Mathsson  
Josef Frank  
Arne Jacobsen  
Verner Panton  
Henning Koppel  
Borge Mogensen  
HansJorgen Wegner  
Tapio Veli Ilmari Wirkkala  
Timo Sarpaneva

Zwitserse School
Adrian Frutiger

Pop Art
Peter Murdoch

Space Age
Eero Aarnio  
Olivier Mourgue  
Marco Zanuso sr.
Richard Sapper

Antidesign
Alessandro Mendini  
Michele de Lucchi  
Ettore Sottsass jr.

Hightech
Norman Foster  
Ward Bennett

Postindustrialisme
Tom Dixon  
Ron Arad

Postmodernisme
Mario Botta  
Andrea Branzi  
Nathalie du Pasquier
Aldo Rossi  
Matteo Thun  
Shiro Kuramata
Micael Graves  
Alessandro Mendini  
April Greiman

Memphis

Deconstructivisme
Frank Owen Gehry
Daniel Weil  
Ross Lovegrove