Art Nouveau

Art Nouveau (1880-1910)

Historiek

Art nouveau (nieuwe kunst) is de naam voor een universele ontwerpstijl die eind van de jaren ‘80 van de 19e eeuw in Europa ontstond. Geïnspireerd door de Britse Arts-and-Craftsbeweging werd het historisme door de art nouveau afgewezen. Karakteristieke organische bladervormen en kromme, kronkelende, tentakelachtige motieven waren de inspiratiebron van een aantal basisvormen van deze unieke stijl.

De art nouveau had een gemeenschappelijk doel. De introductie van nieuwe vormen. Massaproductie en de natuur als inspiratiebron waren op alle van toepassing. Het Japonisme, met zijn witte vlakken en eenvoudige vormgeving, speelde ook een cruciale rol bij de ontwikkeling van de art nouveau. Dit was vooral te zien in de grafische vormgeving in het werk van affichekunstenaars als Henri de ToulouseLautrec , Alphonse Mucha en Aubrey Beardsley.

In Spanje, Frankrijk, Engeland en de VS overheersten de kronkelende tentakelmotieven in de art nouveau (curviliniaire Art Nouveau)  maar in Schotland en Duitsland werd hij voornamelijk geassocieerd met rechtlijnige vormen (geometrische Art Nouveau). Een aantal architectuur-, interieur meubelontwerpen van Charles Rennie Mackintosh voor de Glasgow School of Art is nog steeds het beste voorbeeld van rechtlijnige art nouveau.

Maar zoals in elke designstijl waren er ook hier uitzonderingen op de regel. Sommige ontwerpers kozen in hun werk voor een combinatie van kromme en rechte lijnen. Een exponent van de art nouveau in Engeland was Liberty, maar in Frankrijk bestond de stroming duidelijk uit twee groeperingen: de Nancy-school, in 1901 opgericht door Emile Gallé, en de Parijse School die ontstond uit Hector Guimards samenwerking met Victor Horta. Gallé’s botanische kennis en belangstelling voor de natuur werden verwerkt in het decoratieve gebruik van exotische plantvormen en insecten in bijvoorbeeld de marqueterie van zijn meubels.

Zijn kronkelende patronen met verstrengelde bladeren zijn klassieke voorbeelden van de Nancy-ontwerpen uit die tijd. In België, waar Horta’s Hotel Tassel een van de eerste architectuur­ uitingen van de stijl was, bleef de art nouveau vooral architectonisch. Het ijzerwerk van de Belgische architect en het gebruik van stamachtige pilaren raakten bekend als de Hortastijl. Guimards ontwerp van de ingangen van de Parijse metro is in Frankrijk het onbetwiste voorbeeld van de Guimard­ stijl. In Parijs centreerde de stroming zich rond een groep kunstenaars die door Siegried Bing  bij elkaar waren gebracht en die hun werk in zijn galerie l’Art Nouveau, tentoonstelde. In Spanje raakte het Modernismo ingeburgerd dankzij het werk van Antoni Gaudî. De Duitsers kozen de naam Jugendstil voor hun eigen versie van de stijl.

Art Nouveau

te koop op het internet

Art Nouveau

te koop op het internet

Meer informatie vindt u
via onderstaande links

DESIGN
Design
The design encyclopedia
De Industriële Revolutie

ARTS & CRAFTSBEWEGING
Arts & Crafts Movement
Arts & Crafts
Craftsman Workshops
Neogotiek
Modernisme
William Morris
A. W. N. Pugin
Working Men’s College
Wren’s City Churches
National Association for the Advancement
The Human Hive
Gustav Stickley
Charles F.A. Voysey
John Ruskin
The Stone of Venice
The Great Exhibition

ESTHETIC MOVEMENT
International Exhibition 1862
Christopher Dresser
The Grammar of Ornament
Victoriaanse vormgeving
Victoriaanse ornamenten
Christopher Dresser
Owen Jones
Prerafaëlitische Schilders
Félix Bracquemond 
The Grammar of Ornament
Owen Jones

JAPONISME
Japonisme
Tiffany
Louis Comfort Tiffany
Le Japon Artistique

ART NOUVEAU
Art Nouveau
Henri Toulouse-Lautrec
Hector Guimard
Emile Gallé
René Lalique 
Louis Majorelle
Victor Horta
Henri van de Velde
Louis Comfort Tiffany
Charles Rennie Mackintosh
Peter Behrens
Richard Riemerschmid
Josef Franz Maria Hoffmann
Otto Wagner
Joseph Maria Olbrich
Koloman Moser
Antonio Gaudi

MODERNISME
Nikolaus Pevners
Le Corbusier
Adolf Loos
Ornament und Verbechen
Peter Behrens
Walter Gropius
Ludwig Mies van der Rohe

SECESSION
Secession
Gustav Klimt

ART DECO
JacquesEmile Ruhlmann
René-Jules Lalique
Donald Deskey

DE STIJL
De Stijl
Theo van Doesburg
Jacob Johannes Pieter Oud 
Gerrit Thomas Rietveld

BAUHAUS
Bauhaus
New Bauhaus Chicago
Hochschule für Gestaltung
Breuer
László Moholy–Nagy
Marianne Brandt
Mart Stam

MODERNE STIJL
Moderne stijl
Eileen Gray

STREAMING
Henry Dreyfuss

ORGANIC DESIGN
Organic Design
Frank Lloyd Wright
Charles Alvar Aalto 
Eero Saarinen
Charles Eames en Ray Eames
Pierre Paulin

INTERNATIONALE STIJL
Internationale stijl
Philip Cortelyou Johnson

MODERN SCANDINAVISCH DESIGN
Modern Scandinavisch design
Bruno Mathsson
Josef Frank
Arne Jacobsen
Verner Panton
Borge Mogensen
HansJorgen Wegner
Tapio Veli Ilmari Wirkkala

ZWITSERSE SCHOOL
Adrian Frutiger

SPACE AGE
Richard Sapper

ANTIDESIGN
Alessandro Mendini
Michele de Lucchi
Ettore Sottsass jr.

HIGHTECH
Norman Foster

POSTINDUSTRIALISME
Ron Arad

DECONSTRUCTIVISME
Deconstructivisme
Frank Owen Gehry
Ross Lovegrove

Belangrijkste kenmerken

Kromlijnig: organische bloemvormen, slingerende, tentakelachtige non-geometrische effecten

Rechtlijnig: geometrische vormen, strenge silhouetten

Verwierp het historismeen wordt daarom wel de eerste echt moderne internationale stijl genoemd

Introductie van nieuwe vormen, massaproductie en de nadruk op de natuur als bron van inspiratie

In Spanje, Frankrijk, Engeland, Wenen en de VS werden vooral kromlijnige, tentakelachtige motieven gebruikt.

In Wenen, Schotland en Duitsland waren ze vooral rechtlijnig

 

Trendsetters

Art nouveau,  Frankrijk
Hector Guimard
architect, meubelontwerper
Emile Gallé, vormgever, glasmaker,
Louis Majorelle, vormgever, meubelmaker, glasmaker
Henri de Toulouse Lautrec,  kunstenaar

Art nouveau, België
Victor Horta, architect, vormgever
Henri van de Velde, architect, industrieel ontwerper, schilder, kunstcriticus

Modern style, USA 
Louis Comfort Tiffany,   glasmaker, edelsmid, schilder, vormgever, interieurarchitect

Modern style, Engeland,
Charles Rennie Mackintosh, architect, vormgever

Jugendstil, Duitsland, Scandinavië  
Peter Behrens, grafisch ontwerper, architect, vormgever
Richard Riemerschmid, architect, vormgever

Sezession, Wiener Secession, Oostenrijk
Josef Franz Maria Hoffmann, architect, vormgever
Otto Wagner, architect, vormgever
Joseph Maria Olbrich,, architect, vormgever
Koloman Moser, schilder, vormgever, metaalbewerker

Modernismo, Modernista, Spanje 
Antonio Gaudi,, architect, vormgever