Japonisme

Japonisme

Historiek

Toen Japan zich na twee honderd jaar isolement eindelijk open stelde voor het Westen had de plotselinge instroom van traditionele Japanse ambachtelijkheid, een diepgaand effect op ontwerpers en verzamelaars. Tijdens de Parijse Exposition Universelle in 1867 werden Japans vakmanschap en cultuur in het Westen geïntroduceerd.

In 1872 beschreef de Franse kunstcriticus Philippe Burty deze stijl als Japonisme. De Japanse decoratieve en grafische kunst werd gestimuleerd door kunsthandelaars, importeurs, exposities in musea, wereldtentoonstellingen en mond-tot-mondreclame. De kunsthandelaar Siegfried Bing, die in 1888 het tijdschrift Le Japon Artistique publiceerde speelde hier een cruciale rol. Bing verkocht houtsneden, keramiek, Japans lakwerk en stootplaten en hield verschillende speciale exposities in zijn galerie.

De beeldende kunst uit Japan werd een gemeenschappelijk thema. De rijkversierde Japanse houtsneden van Hiroshige hadden een invloed op een aantal westerse ontwerpers. Bewijs hiervan zijn de organische vormen van de art nouveau. Henri de ToulouseLautrec gebruikte de houtsnede voor een affichestijl die onwesters was qua perspectief of vormgeving. In Frankrijk bloeide het Japonisme in de jaren ‘70 van de 19e eeuw in keramiek, metaalwerk en glaskunst.

De Japanse stijl werd steeds populairder in de beeldende kunst. In Parijs werden tentoonstellingen van Japanse kunst met groot enthousiasme ontvangen. De stijl van kunstenaars als Hiroshige in de 18e en 19e eeuw is bekend als ukiyo-è, de verbeelding van de zwevende of vergankelijke wereld. Hiroshiges onheroïsche, alledaagse onderwerpen werden massaal geproduceerd. Ze waren zeer goedkoop en iedereen kon ze zich permitteren. In Japan werden ze niet als kunst beschouwd. 

Toch hadden ze grote impact op de Europese decoratieve kunsten. Vooral grafisch ontwerpers als Toulouse Lautrec werden beïnvloed door ukiyo-è. Christopher Dresser, vertrok naar Japan om importgoederen te zoeken om bij Liberty in Londen te verkopen. Het warenhuis opende in 1875 en verkocht Japanse kunst. Ook werden meubilair in Japanse stijl bij plaatselijke ontwerpers besteld.

In het begin van de jaren ‘60 had Dressers grote belangstelling voor Japanse kunst en het beïnvloedde zijn hele esthetiek. Door zijn toedoen raakten Japanse kunst en vormgeving beter bekend in Engeland en in de VS. De raster structuur, die zo karakteristiek is voor veel Japanse interieurs, vond zijn weerklank in het meubilair van Charles Rennie Mackintosh.

De grootste impact van het Verre Oosten was echter de herwaardering van versiering als een waardevolle manier van artistieke express

Japonisme
te koop op het internet

Japonisme
te koop op het internet

Meer informatie vindt u
via onderstaande links

DESIGN
Design
The design encyclopedia
De Industriële Revolutie

ARTS & CRAFTSBEWEGING
Arts & Crafts Movement
Arts & Crafts
Craftsman Workshops
Neogotiek
Modernisme
William Morris
A. W. N. Pugin
Working Men’s College
Wren’s City Churches
National Association for the Advancement
The Human Hive
Gustav Stickley
Charles F.A. Voysey
John Ruskin
The Stone of Venice
The Great Exhibition

ESTHETIC MOVEMENT
International Exhibition 1862
Christopher Dresser
The Grammar of Ornament
Victoriaanse vormgeving
Victoriaanse ornamenten
Christopher Dresser
Owen Jones
Prerafaëlitische Schilders
Félix Bracquemond 
The Grammar of Ornament
Owen Jones

JAPONISME
Japonisme
Tiffany
Louis Comfort Tiffany
Le Japon Artistique

ART NOUVEAU
Art Nouveau
Henri Toulouse-Lautrec
Hector Guimard
Emile Gallé
René Lalique 
Louis Majorelle
Victor Horta
Henri van de Velde
Louis Comfort Tiffany
Charles Rennie Mackintosh
Peter Behrens
Richard Riemerschmid
Josef Franz Maria Hoffmann
Otto Wagner
Joseph Maria Olbrich
Koloman Moser
Antonio Gaudi

MODERNISME
Nikolaus Pevners
Le Corbusier
Adolf Loos
Ornament und Verbechen
Peter Behrens
Walter Gropius
Ludwig Mies van der Rohe

SECESSION
Secession
Gustav Klimt

ART DECO
JacquesEmile Ruhlmann
René-Jules Lalique
Donald Deskey

DE STIJL
De Stijl
Theo van Doesburg
Jacob Johannes Pieter Oud 
Gerrit Thomas Rietveld

BAUHAUS
Bauhaus
New Bauhaus Chicago
Hochschule für Gestaltung
Breuer
László Moholy–Nagy
Marianne Brandt
Mart Stam

MODERNE STIJL
Moderne stijl
Eileen Gray

STREAMING
Henry Dreyfuss

ORGANIC DESIGN
Organic Design
Frank Lloyd Wright
Charles Alvar Aalto 
Eero Saarinen
Charles Eames en Ray Eames
Pierre Paulin

INTERNATIONALE STIJL
Internationale stijl
Philip Cortelyou Johnson

MODERN SCANDINAVISCH DESIGN
Modern Scandinavisch design
Bruno Mathsson
Josef Frank
Arne Jacobsen
Verner Panton
Borge Mogensen
HansJorgen Wegner
Tapio Veli Ilmari Wirkkala

ZWITSERSE SCHOOL
Adrian Frutiger

SPACE AGE
Richard Sapper

ANTIDESIGN
Alessandro Mendini
Michele de Lucchi
Ettore Sottsass jr.

HIGHTECH
Norman Foster

POSTINDUSTRIALISME
Ron Arad

DECONSTRUCTIVISME
Deconstructivisme
Frank Owen Gehry
Ross Lovegrove

Belangrijkste kenmerken

Onderwerpen uit de natuur zoals dieren, insecten en planten

Tweedimensionaal, veel versiering

Eenvoudig kleuren palet

Beïnvloed door de tweedimensionale, rijk bedrukte Japanse houtsneden

De Japonistische rasterstructuur was een van de basisvormen van het modernisme van de 20c eeuw

Was een eerste stap naar decoratie in de vormgeving

Trendsetters activiteiten

Henri de Toulouse-Lautrec (1864-1901), Kunstenaar

Christopher Dresser (1834-1904), Vormgever
(metaalwerk, keramiek, glas, industrieel ontwerp)

Siegfried Bing (1838-1905), Kunsthandelaar, promotor

Félix Braquemond (1883-1914), Kunstenaar