De Stijl

De Stijl

Historiek

Ook bekend als neoplasticisme en elementarisme. De Stijl  (1917-1931) is de naam voor het groepje architecten, ontwerpers, kunstenaars, filosofen en dichters dat in 1917 in Nederland werd opgericht rond het kunsttijdschrift De Stijl. De groep stond onder leiding van schilder en architect Theo van Doesburg en had leden als Piet Mondriaan, Jacobus Johannes,  Piet Oud en Gerrit Thomas Rietveld.

Ze beoogden een zuivering van kunst en vormgeving, waarbij natuurlijke vormen en subject moesten wijken voor geometrische abstractie en het gebruik van primaire kleuren en niet-kleuren (zwart en wit).

Deze doelstellingen werden uiteengezet in het eerste manifest van de groep uit 1918. Behalve het aanprijzen van eigen werk en ideeën, was in tijdschrift De Stijl ook werk te zien van de Russische constructivisten, Italiaanse futuristen en de dadaïsten. Neoplasticisme (nieuwe plastic kunst) was de term die Mondriaan gebruikte voor de waarden die Stijlkunstenaars in hun werk probeerden na te streven: de creatie van een universele esthetische taal in een eenvoudige, heldere stijl waarin constructie en functie werd benadrukt en die toepasbaar zou zijn op elk aspect van het moderne leven.

De Stijlbeweging ontstond als antwoord op de chaos veroorzaakt door de Eerste Wereldoorlog op een moment dat in Nederland orde boven alles ging. De multidisciplinaire aard van het groepslidmaatschap was onderdeel van het succes. Alles kon worden geproduceerd met een gemeenschappelijke beeldtaal: van grafiek tot interieurs, textiel en architectuur. Het werk van de beweging is direct te herkennen aan het gebruik van rechte, horizontale en verticale lijnen en kleurvlakken.

De in het functionalisme gewortelde filosofie werd belichaamd door de schilderijen van Piet Mondriaan en de ontwerpen van Gerrit Thomas Rietveld. Mondriaan was de kunstenaar die het dichtst bij De Stijl stond. Zijn abstracte schilderijen concentreerden zich op een harmonieuze compositie van lijnen, vlakken en kleur en de relatie tussen positieve en negatieve elementen in een arrangement van non-figuratieve vormen en lijnen. Rietveld vertaalde deze principes driedimensionaal in werk als de Rood-blauwe stoel.

Een structuur waarbij de nadruk ligt op het doorsnijden van vlakken met contrasterende kleuren en overdreven hoekpunten stond ook in Rietvelds werk centraal. Maar het Schröderhuis, dat compleet met meubilair en stoffering door Rietveld is ontworpen, is de meest complete realisatie van esthetiek van De Stijl.

Het tijdschrift De Stijl werd gepubliceerd tot aan de dood van Theo van Doesburg in 1931, waarna de beweging gaandeweg uiteenviel. Eind jaren ‘20 kreeg De Stijl internationale bekendheid. De dematerialistische vormgeving van zijn gebouwen, interieurs en meubilair leverde een fundamentele bijdrage aan het modernisme.

De Stijl
te koop op het internet

De Stijl
te koop op het internet

Meer informatie vindt u
via onderstaande links

DESIGN
Design
The design encyclopedia
De Industriële Revolutie

ARTS & CRAFTSBEWEGING
Arts & Crafts Movement
Arts & Crafts
Craftsman Workshops
Neogotiek
Modernisme
William Morris
A. W. N. Pugin
Working Men’s College
Wren’s City Churches
National Association for the Advancement
The Human Hive
Gustav Stickley
Charles F.A. Voysey
John Ruskin
The Stone of Venice
The Great Exhibition

ESTHETIC MOVEMENT
International Exhibition 1862
Christopher Dresser
The Grammar of Ornament
Victoriaanse vormgeving
Victoriaanse ornamenten
Christopher Dresser
Owen Jones
Prerafaëlitische Schilders
Félix Bracquemond 
The Grammar of Ornament
Owen Jones

JAPONISME
Japonisme
Tiffany
Louis Comfort Tiffany
Le Japon Artistique

ART NOUVEAU
Art Nouveau
Henri Toulouse-Lautrec
Hector Guimard
Emile Gallé
René Lalique 
Louis Majorelle
Victor Horta
Henri van de Velde
Louis Comfort Tiffany
Charles Rennie Mackintosh
Peter Behrens
Richard Riemerschmid
Josef Franz Maria Hoffmann
Otto Wagner
Joseph Maria Olbrich
Koloman Moser
Antonio Gaudi

MODERNISME
Nikolaus Pevners
Le Corbusier
Adolf Loos
Ornament und Verbechen
Peter Behrens
Walter Gropius
Ludwig Mies van der Rohe

SECESSION
Secession
Gustav Klimt

ART DECO
JacquesEmile Ruhlmann
René-Jules Lalique
Donald Deskey

DE STIJL
De Stijl
Theo van Doesburg
Jacob Johannes Pieter Oud 
Gerrit Thomas Rietveld

BAUHAUS
Bauhaus
New Bauhaus Chicago
Hochschule für Gestaltung
Breuer
László Moholy–Nagy
Marianne Brandt
Mart Stam

MODERNE STIJL
Moderne stijl
Eileen Gray

STREAMING
Henry Dreyfuss

ORGANIC DESIGN
Organic Design
Frank Lloyd Wright
Charles Alvar Aalto 
Eero Saarinen
Charles Eames en Ray Eames
Pierre Paulin

INTERNATIONALE STIJL
Internationale stijl
Philip Cortelyou Johnson

MODERN SCANDINAVISCH DESIGN
Modern Scandinavisch design
Bruno Mathsson
Josef Frank
Arne Jacobsen
Verner Panton
Borge Mogensen
HansJorgen Wegner
Tapio Veli Ilmari Wirkkala

ZWITSERSE SCHOOL
Adrian Frutiger

SPACE AGE
Richard Sapper

ANTIDESIGN
Alessandro Mendini
Michele de Lucchi
Ettore Sottsass jr.

HIGHTECH
Norman Foster

POSTINDUSTRIALISME
Ron Arad

DECONSTRUCTIVISME
Deconstructivisme
Frank Owen Gehry
Ross Lovegrove

Belangrijkste kenmerken

Abstracte geometrische vormen

Horizontale en verticale vlakken

Gebruik van kleurblokken, primaire kleuren en zwart en wit

Minimale oppervlaktedecoratie

Verving natuurlijke vormen en subject door geometrische abstractie

Was voor een eenvoudige, logische stijl die constructie en functie benadrukte

Ontstond in een tijd dat orde boven alles ging, als reactie op de Eerste Wereldoorlog

 

Trendsetters/activiteiten

Theo van Doesburg (1883-1931), Architect, schilder, brandschilder, kunstenaar, theoreticus

Piet Mondriaan (1872-1944), Kunstenaar

Jacob Johannes Pieter Oud (1890-1963), Architect, planoloog, vormgever

Gerrit Thomas Rietveld (1888-1964), Architect, meubelmaker, vormgever