Streamlining

Streamlining

Historiek

Streamlining   (1930-1950) is een interpretatie van de machine-esthetiek die vaak botste met de functionele idealen van de internationale stijl.  (streamlining = stroomlijnen). Waar het functionalisme probeerde om zaken uit elkaar te halen en opnieuw in elkaar te zetten als een serie verbonden delen, was streamlining de kampioen van het naadloze geheel, een efficiënt en geïntegreerd glad silhouet. Maar men hield daarbij wel de functionaliteit in het oog en die werd, in een tijd dat grote behoefte ontstond aan massatransport, voor het ontwerp van vliegtuigen, treinen en schepen steeds noodzakelijker.

Exponenten van streamlining beschouwden snelheid als “de essentie van de moderne tijd”. Daarom werd de vorm gebruikt die voor snelheid het meest bevorderlijk was: het ei of de druppel. Deze vormgeving sprak tot de verbeelding van het publiek dat er het symbool van de vooruitgang in zag.

Het gevolg van streamlining was niet alleen dat snelheid tot uitdrukking kwam in de voorwerpen, maar ook dat de aandacht werd afgeleid van de intrinsieke werking van het object. Streamlining verborg, net als de moderne stijl, alles: het goede, het slechte en het lelijke. Bakeliet, een harde kunsthars die zeer geschikt was voor het maken van gestroomlijnde vormen, werd in die tijd voor veel ontwerpers het standaardmateriaal.

Eind jaren ‘40 van de 20e eeuw werd streamlining niet langer alleen om functionele redenen gebruikt, maar ook voor de vorm. Het stroomlijnen werd steeds meer gebruikt voor restyling in plaats van voor nieuw ontwerp.

Ontwerpers als Norman Bel Geddes en Raymond Loewy hadden geen boodschap aan het feit dat de schoonheid van een voorwerp geen afgeleide was van zijn functie, zolang het er niet expliciet mee in tegenspraak was. Hierdoor was alles van toasters tot trailers gestroomlijnd. De stijl had grote invloed op de Amerikaanse industrie.

Jaarlijkse restylingprogramma’s stimuleerden een beperkte stilistische duurzaamheid en consumenten werden onbewust meegezogen in de voortdurend veranderende trends en modieusheid. Hoewel verouderende functionaliteit inherent was aan technologische evolutie, had stilistische veroudering dit morele alibi niet. Zelfs kinderspeelgoed kon niet aan streamlining ontsnappen. Zoals een criticus opmerkte: ‘streamlining is geoorloofd bij een driewieler omdat de jongere generatie de nieuwste snufjes op speelgoedgebied verwacht.”

Belangrijkste kenmerken

  • Aërodynamisch uiterlijk
  • Ronde randen, gladde vormen
  • Druppelvorm
  • Waar het functionalisme probeerde te reduceren streefde streamlining het naadloze geheel na
  • De stijl was voor het publiek het symbool van de vooruitgang
  • Had een grote invloed op de Amerikaanse industrie
    die met zijn jaarlijkse restyling programma’s een beperkte stilistische duurzaamheid in de hand werkte 

Actoren tijdens:

Streamlining
Rayond Fernand Loewy (1893-1986), Vormgever
Norman Bel Geddes (1893-1958),  Industrieel en decorontwerper
Henry Dreyfuss (1904-1972),  Industrieel ontwerper
Walter Dorwin Teague (1883-1960),  Industrieel ontwerper

Organic design
Charles Rennie Mackintosh (1868-1928),  Architect/vormgever
Frank Lloyd Wright (1867-1959), Architect/vormgever/theoreticus
Alvar Aalto (1898-1976), Architect/planoloog/vormgever,  meubels, textiel, verlichting, glas
Eero Saarinen (1910-1961), Architect
Charles Eames (1907-1978), Architect/vormgever
Ray Eames (1912-1988), Vormgever
Pierre Paulin (1927), Vormgever
Ross Lovegrove (1958), Vormgever

Internationale stijl
Ludwig Mies van der Rohe (1886-1969), Architect/vormgever
Charles Eames(1907-1978), Architect/vormgever
Ray Eames (1917-1988), Vormgever
Jacobus Johannes Pieter Oud (1890–1963), Architect/planoloog/vormgever
Walter Adolph Gropius (1883-1969),  Architect
Philip Cortelyou Johnson (1906-2005), Architect
Alfred H. Barr jr. (1907-1981), Oprichter en directeur van het MoMA, New York

Via onderstaande links
kunt u de infopagina
opvragen van

een stijlperiode of
van een designer

Arts-And-Craftsbeweging

William Morris (1834-1896)
A.W.N. Pugin (1812-1852)
Arthur Heygate Mackmurdo (1851–1942)
Charles R. Ashbee (1863-1942)
Gustav Stickley (1857–1942)

Esthetic Movement

Edward William Godwin (1833-1886)
Louis Comfort Tiffany (1848-1933)
François Eugène Rousseau (1827-1891)

Japonisme

Siegfried Bing (1838–1905)

Art Nouveau

Hector   Guimard (1867-1942)
Emile Gallé (1846-1904)
Louis Majorelle (1859-1926)
Victor Horta (1861-1947)
Henri van de Velde (1863-1957)
Charles Rennie Mackintosh (1868-1928)
Richard Riemerschmid (1868-1957)
Josef Franz Maria Hoffmann (1870-1956)
Otto Wagner (1841–1918)
Josef Maria Olbrich (1867-1908)
Koloman Moser (1868-1918)
Antonio Gaudy y Cornet (1852-1926)

Modernisme

Charles-Edouard Jeanneret 
(Le Corbusier)
 (1887-1965)
Adolf Loos (1870-1933)
Peter Behrens (1868-1940)
Walter Adolph Gropius (1883-1969)
Ludwig Mies van der Rohe (1886-1969)

Secession

Gustav Klimt (1862-1918)

Art Deco

JacquesEmile Ruhlmann (1879-1933)
René-Jules Lalique (1860-1945)
A.M. Cassandre (1901-1968-)
Donald Deskey (1894-1989)

De Stijl

Theo van Doesburg (1883-1931)
Jacob Johannes Pieter Oud (1890-1963)
Gerrit Thomas Rietveld (1888-1964)

Bauhaus

Marcel Lajos Breuer (1902-1971)
László MoholyNagy (1895-1946)
Marianne Brandt (1893-1983)
Mart Stam (1899-1986)

Moderne Stijl

Karl Emanuel Martin (Kern) Weber 
(1889-1963)
Eileen Moray Gray (1879-1976)
Walter Dorwin Teague (1883-1960)
Raymond Fernand Loewy (1893-1986)

Organic Design

Frank Lloyd Wright (1867-1959)
Charles Alvar Aalto (1898-1976)
Eero Saarinen (1910-1961)
Charles Eames (1907-1978) &
Ray Eames (1912-1988)
Pierre Paulin (1927-)

Modern Scandinavisch Design

Bruno Mathsson (1907-1988)
Josef Frank (1885-1967)
Arne Jacobsen (1902-1971)
Verner Panton (1926-1998)
Henning Koppel (1918-1981)
Borge Mogensen (1914-1972)
HansJorgen Wegner (1914–  )
Tapio Veli Ilmari Wirkkala (1915-1985)
Timo Sarpaneva (1926– )

Pop-Art

Peter Murdoch (1949)

Space Age

Eero Aarnio (1932– )
Olivier Mourgue (1939- )
Marco Zanuso sr. (1916-2001)
Richard Sapper (1932- )

Antidesign

Alessandro Mendini (1931–  )
Michele de Lucchi (1951-  )
Ettore Sottsass jr(1917-2007)

Hightech

Norman Foster (1935-  )
Ward Bennett (1917-2003)

Postindustrialisme

Tom Dixon (1959-  )
Ron Arad (1951-  )

Postmodernisme

Mario Botta (1943-  )
Andrea Branzi (1938-  )
Nathalie du Pasquier (1957-  )
Aldo Rossi (1931-1997)
Matteo Thun (1952 –  )
Shiro Kuramata (1934-1991)
Micael Graves (1934)
Alessandro Mendini (1931)
April Greiman (1948)

Deconstructivisme

Frank Owen Gehry (geb, 1929)
Daniel Weil (1953)
Ross Lovegrove